Instituti Demokratik i Kosovës prezantoi të martën të gjeturat nga analiza e raporteve mbi shkeljet në prokurimin publik.
KDI ka analizuar raportet Zyrës Kombëtare të Auditorit(ZKA) për institucionet qendrore dhe lokale, ku shkeljet në prokurimin publik janë evidente në shumicën e raporteve të publikuara nga ZKA, me një përfshirje 20 përqind të të gjitha.
Diana Metushi-Krasniqi, menaxhere e projektit në KDI tha se janë një numër i madh i raporteve që përsëriten të gjeturat në institucione të Kosovës.
Ajo tha se përderisa niveli lokal ka më të shprehur problemet lidhur me vlerësimin e tenderëve dhe shmangien e procedurave të prokurimit, niveli qendrorë ka të shprehur problemin në menaxhimin e kontratave.
Sipas saj problemet më të mëdha janë evidentuar në planifikim, ku shqetësues është mos respektimi i dispozitave ligjore të Ligjit të Prokurimit Publik. Metushi-Krasniqi shtoi se më së shumti gjetje për parregullsi janë komunat, e Gjakovës, e Ferizajt dhe e Prishtinës, ndërsa prej Ministrive apo institucioneve qendrore Ministria e Punëve të Brendshme, MAP, MASHT, MI dhe MMPH.
“Sipas raporteve të auditimit për vitin 2016, komunat me më së paku gjetje të evidentuara në prokurimin publik janë komuna e Junikut, Suharekës dhe Zubin Potoku. Ndërsa, komunat me më së shumti gjetje janë, ato të Gjakovës, Ferizajt dhe Prishtinës, duke pasur parasysh se këto komuna njëkohësisht zhvillojnë edhe numrin më të madh të prokurimeve publike në nivel të Kosovës. Sa i përket institucioneve qendrore, ministritë me më së paku të të gjetura të evidentuara në prokurim publik është ministria e Integrimit, Ministria e Punës dhe Mirëqenies dhe Ministria e Tregtisë dhe Industrisë. Ndërsa, Ministritë me më së shumti gjetje janë Ministria e Punëve të Brendshme, Ministria e Administratës Publike, Ministria e Arsimit, Ministria e Infrastrukturës dhe Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor”, tha Metushi – Krasniqi.
Më tej ajoka a theksuar se në rreth 40 përqind të institucioneve janë evidentuar gjetje lidhur me procesin e vlerësimit të tenderëve me një theks të veçantë për shpërblimin e operatorëve ekonomik të papengueshëm dhje eliminimin e operatorëve ekonomik më të lirë.
“Në rreth 40 përqind të institucioneve janë evidentuar gjetje lidhur me procesin e vlerësimit të tenderëve me një theks të veçantë për shpërblimin e operatorëve ekonomik të papërgjegjshëm, eliminimin e operatorëve ekonomik më të lirë si dhe mangësitë e ndryshme lidhur me përmbushjen e kërkesave të dosjes së tenderit. Gjithashtu është shqetësues fakti se nga gjetjet e potencuar në 38 përqind të institucioneve lokale dhe qendrore janë evidentuar shkelje në mos respektimin e depozitave ligjore, respektivisht shmangie të procedurave të prokurimit. Nga krahasimi i mësipërm vërejmë se institucionet e të dy niveleve përballen pothuajse në mënyrë të barabartë me problem në planifikim dhe financa”, theksoi ajo.
Metushi – Krasniqi nga KDI, shpjegoi se gjatë analizës së raporteve të auditimit është vërejtur që zbatimi i rekomandimeve që ofron auditori është në shkallë shumë të ulët.
Artan Canhasi nga kjo organizatë tha se këtë vit një numër i raporteve që ka shkelje janë dorëzuar në Prokurori, andaj janë duke monitoruar Prokurorinë për këto adresime. Ai tha është vërejtur mungesa e vullnetit politik që po shkakton që të mos rregullohen këto tema që përsëriten nga viti në vit.
“Ka vite që kemi kërkuar që prokuroria të merr për bazë këto raporte të auditimit dhe përgjigja ka qenë që çdo qytetarë duhet të dorëzoj në prokurori këto të dhëna. Këtë vit sa kam informacione nga Zyra Kombëtare Auditimit, është se një numër i raporteve që është vërejtur se ka shkelje më të mëdha i janë dorëzuar Zyrës së Prokurorit dhe në këtë drejtim tani duhet të presim rezultatet dhe nuk pres që brenda ditës kjo çështje të rregullohet, por jemi duke e monitoruar edhe punën e Prokurorisë se sa është duke i marrë për bazë raportet e auditorit për të marrë një përgjegjësi ata persona që kanë keq menaxhuar paranë publike”, theksoi Canhasi.
KDI kërkon nga institucionet si Kuvendi i Kosovës dhe Asambletë Komunale që të marrin në përgjegjësi politike zyrtarët të cilët raportojnë në këto trupa. Duhet të rritet vullneti politik dhe llogaridhënia që të mos përsëriten rekomandimet e Auditorit nga viti në vit. KDI nuk ka analizuar edhe raportet për agjencitë dhe institucionet e pavarura shtetërore.